سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

463

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)

قبل : ظرف ، مضاف ، متعلّق به حتم يا يجب حال : مضاف اليه براى « قبل » ، موصوف . لا يكون : فعل و ضمير فاعلى در آن اسمش مىباشد . خبرا : خبر است براى « يكون » و جمله « لا يكون خبرا » صفت است براى « حال » . عن : از حروف جارّ الّذى : موصول ، مجرور به « عن » متعلّق است به « خبرا » . خبره : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء قد : به معناى تحقيق اضمرا : به صيغه ماضى مجهول و ضمير مستتر در آن نائب فاعلش بوده و الفش الحاقى است و جمله « قد اضمرا » خبر براى « خبره » بوده و جمله اسميّه « خبره قد اضمرا » صله و عائد براى « الّذىّ » مىباشد . ترجمه : و نيز حذف خبر واجب است در صورتى كه مبتداء پيش از حالى واقع بوده كه براى خبر بودن براى مبتداء صلاحيّت نداشته باشد . متن : « 141 » كضربى العبد مسيئا و اتمّ * تبيينى الحقّ منوطا بالحكم تجزيه و تركيب كاف : از حروف جارّه و مجرورش كلمه « قول » است كه محذوف مىباشد . ضربى : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء و خبرش محذوف است كه كلمه « حاصل » باشد . العبد : مفعول است براى « ضربى » .